« طراحى جلد، بدون خلاقيت | Main | فارسی‌تر بنویسم! »

برگزیدگان 13 جایزه‌ی ادبی سال 1383

در سالي كه گذشت(83)، مجموعن سيزده جايزه ادبى در ايران اهدا شد كه هر يك از طرف يك گروه يا نهاد خاص بود.

واقعن جالب است در كشوري كه سالي سه كتاب ادبي خوب هم چاپ نمي‌شود، در سال، سيزده جايزه ادبي اهدا مي‌شود!

نمي‌خواهم منكر اين شوم كه جوايز ادبي نقش مهمي در رونق كتاب‌خواني و جلب توجه به كتاب‌هاي برگزيده داشته‌اند، اما اين سئوال را مطرح مي‌كنم كه آيا جامعه‌ی ادبي ما، ظرفيت اهداي اين همه جايزه را دارد؟ يعني ادبيات ما آن‌قدر پيشرفت كرده كه در سال سيزده جايزه براي آن در نظر گرفته شود؟

در زير، به‌طور فهرست‌وار به اسامي و برگزيدگان اين جوايز اشاره مي‌كنم تا خودتان بيش‌تر در چند و چون ماجرا قرار بگيريد:

جايزه‌ی «هوشنگ گلشيرى»
بنياد گلشيرى كه در سال 79 پس از مرگ هوشنگ گلشيرى و توسط همسر او تاسيس شد، امسال چهارمين دوره‌ی اهداي جايزه خود را پشت سر گذاشت.
كتب برگزيده‌ی جايزه‌ی گلشيرى اين‌ها بودند:

در بخش مجموعه‌داستان اول: «نهست» (ابراهيم دم‌شناس) و «تکِ ‌خشت» (منيرالدين بيروتى) به‌طور مشترک؛ در بخش مجموعه‌داستان: «باغ ملى» (كورش اسدى)؛ در بخش رمان اول: «چه‌كسى باور مى‌كند رستم» (روح‌انگيز شريفيان) و در بخش رمان: «رود راوى» (ابوتراب خسروى)

جايزه‌ی «واو»
جايزه واو توسط «گروهي مستقل از جوانان فعال در عرصه‌ي ادبيات‌داستاني و نقد ادبي كشور» اهدا شده.
رمان‌های «سلوك» نوشته‌ی محمود دولت‌آبادی و «نفس نكش، بخند، بگو سلام» نوشته‌ی حسن بنی‌عامرى برگزيدگان اين جايزه بودند.

جايزه‌ی «شعر كارنامه»
مجموعه‌های «رامش» سروده‌ی شهين خسروی‌نژاد، «شعبده‌باز» سروده‌ی حسين مزاجی و «کنار جاده بنفش کودکی‌ام را ديدم» سروده‌ی شهاب مقربين، آثار برگزيده‌ی جايزه‌ی كارنامه بودند.

«خلسه‌های کبود» سروده‌ی علی عابدی و «داشت می‌ميرد» سروده‌ی افشين کريمی‌فرد به عنوان بهترين‌های کتاب اول برگزيده شدند و کتاب «يک لحظه ويزا» سروده‌ی حنا مخملباف، جوان‌ترين شاعر شرکت‌کننده در اين دوره، درخور تقدير شناخته شد.

جايزه‌ی «كتاب سال جمهورى اسلامى»
برگزيدگان كتاب سال جمهوري اسلامي در بخش‌هاي مربوط به ادبيات اين‌ها بودند:

هوشنگ مرادی‌کرمانی برای کتاب «نه تر نه خشک» در حوزه‌ی ادبيات کودک و نوجوان، داود لطف‌الله برای مجموعه‌شعر «پرنده و فال»، سياوش جمادی برای کتاب «سيری در جهان کافکا»، عبدالله کوثری برای ترجمه‌ی کتاب‌های «روانکاو و داستان‌های ديگر» و «خاطرات پس از مرگ براس‌کوباس» و محمد سالک برای ترجمه‌ی کتاب «سفر با ماشين زمان».

رمان «نام‌ها و سايه‌ها» نوشته‌ي محمدرحيم اخوت، علا‌رغم نظر داوران براي اهداي جايزه به آن، در آخرين لحظات از فهرست برگزيدگان كتاب سال حذف شد.

جايزه‌ی «نويسندگان و منتقدان مطبوعات»
هيئت داوران اين جايزه اعلام کرد: « به‌رغم ارزش‌های غيرقابل انکار رمان‌ها و مجموعه‌داستان های سال ۸۲ ، داوران اين جايزه با اکثريت آرا و بدون هيچ اختلاف نظری نتوانستند کتابی را که با ديدگاه‌های آنان سازگار باشد، انتخاب کنند.»

جايزه‌ی «شهيد حبيب غنى‌پور»
هيئت داوران «شبي که جرواسک نخواند» را به خاطر «خلق لحظات نمادين از جنگ تحميلي و حضور نوجواناني که به يک‌باره پا به عرصه‌ي مسؤوليت‌پذيري مي‌گذارند و از عمق جان، لزوم دفاع از خانه و کاشانه را درک مي‌کنند» به عنوان اثر برگزيده‌ي سال معرفي کرد!

«شمايل مانا» اثر مختار پاكي، رمان برتر اين جايزه بود.

جايزه‌ی «يلدا»
در بخش رمان: «نام‌ها و سايه‌ها» نوشته‌ی محمدرحيم اخوت، در بخش ادبيات افغان: مجموعه‌داستان «قطعه‌ای از بهشت» نوشته‌ی «على پيام»، در بخش ادبيات تاجيک: مجموعه‌داستان «آهنگ دريغ» نوشته‌ی جانی بيک اکابر داستان‌نويس تاجيک.

در بخش مرور کتاب، جايزه و تنديس يلدا به «فتح‌الله بی‌نياز» و در بخش نقد ادبيات داستانی «جليل نوذری» برای مقاله‌ی «بانو مکبث بخش مستنسک، سه قطره خون و بوف کور» چاپ‌شده در مجله‌ی «عصر پنج‌شنبه».

جايزه‌ی «قلم زرين»
داستان «پل معلق» نوشته‌ی محمدرضا بايرامى به‌خاطر «شخصيت‌پردازى، سلامت و پاكيزگى اثر و پايان‌بندى كه حس زندگى را القا مى‌كند»، به عنوان اثر برگزيده‌ی اين جايزه انتخاب شد.

«شب همه شب» مشفق كاشانى هم به دليل «تصويرپردازى و تاثيرگذارى ژرف» به عنوان اثر برتر حوزه‌ی شعر انتخاب شد.

«محمدرضا سرشار»، دبير اين جايزه بود و به‌همين‌خاطر، حضور رييس ‌مجلس در مراسم اهداي اين جايزه چندان اسباب شگفتی نبود!

جايزه‌ی ادبى «اصفهان»
در بخش بهترين مجموعه‌داستان كوتاه، به دليل لايه‌هاي ظريف و رنگارنگ مجموعه‌داستان «آن مرد درباران آمد» نوشته‌ی «اميررضا بيگدلي» مورد تقدير قرار گرفت و به دليل زباني سليس و رسا، كتاب «سرپيچي از پيچ‌هاي هزار چم» نوشته‌ی «محمد بكايي» به عنوان بهترين مجموعه‌داستان سال 82، برنده جايزه ادبي اصفهان شد.

جايزه‌ی «والس»
اهداى جايزه به دليل تمديد مهلت ارسال آثار، به اواخر فروردين موكول شد. جايزه‌ی والس در اين دوره به نقد ادبي اختصاص دارد.

جايزه‌ی «صادق هدايت»
چهار داستان «عبور و مرور»، «باز باران اگر مي‌باريد»، «بني‌آدم» و «چند صفحه داستان بي‌ضرر»، به ترتيب نوشته‌ي اميرتاج‌الدين رياضي، حميرا قادري، حسن سلماني و افسانه نوري به عنوان برگزيدگان جايزه معرفي شدند.

جايزه‌ی «بيژن جلالى»
سومين دوره جايزه‌ی بيژن جلالي «به پاس زحمات بي‌شائبه» به «سيمين بهبهاني» اهدا شد.

جايزه‌ی «پروين اعتصامى»
در بخش داستان بزرگسال، از «منصوره شريف‌زاده»، بخش نمايشنامه‌نويسي از «چيستا يثربي» و در حوزه‌ی شعر از «فرشته ساري» تقدير به عمل آمد و در بخش نقد و پژوهش نيز هيات داوران جايزه را به «رويا صدر» به خاطر كتاب «20 سال طنز در ايران » اهدا كرد.